สถานที่ท่องเที่ยวอำเภอขุนยวม

อำเภอขุนยวม
    วัดม่วยต่อ ตั้งอยู่ริมทางหลวงหมายเลข ๑๐๘ ทางตอนเหนือของตัวอำเภอ หากเดินทางจากตัวเมืองแม่ฮ่องสอนจะอยู่ทางซ้ายมือ วัดนี้มีสิ่งที่น่าสนใจคือ เจดีย์ทรงเครื่องแบบมอญ ล้อมรอบด้วยพระเจดีย์บริวาร ยอดประดับด้วยฉัตรโลหะ แขวนกระดิ่งโดยรอบและจอง ( ปราสาท) ซึ่งสร้างขึ้นใหม่เมื่อปี พ . ศ. ๒๕๒๗ มีเสาศาลาหลังเก่าสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ ซึ่งใช้เป็นสถานพยาบาลทหารที่เจ็บป่วย ริมแนวรั้วด้านในมีอัฐิทหารญี่ปุ่นผู้เสียชีวิตในสงคราม ทุกวันขึ้น ๑๐- ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ ทางวัดจะจัดงานประเพณีเขาวงกต 
    ศูนย์วัฒนธรรมท้องถิ่นอำเภอขุนยวม ตั้งอยู่ตรงข้ามวัดม่วยต่อ ตามทางหลวงหมายเลข ๑๐๘ บริเวณหลักกิโลเมตรที่ ๒๐๐ เป็นศูนย์รวมศิลปหัตถกรรมของชาวไทยใหญ่และชาวไทยภูเขาเผ่าต่าง ๆ พิพิธภัณฑ์สงครามโลก อยู่ติดกับศูนย์วัฒนธรรมท้องถิ่น จัดแสดงภาพถ่ายประวัติศาสตร์เครื่องมือ เครื่องใช้ อุปกรณ์ที่ใช้ในการดำรงชีพช่วงสงคราม รวมทั้งอาวุธต่าง ๆ ของทหารญี่ปุ่นที่เดินทัพเข้ามาในพื้นที่อำเภอขุนยวมสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา ๘. ๓๐- ๑๖. ๓๐ น. โทร. ๐ ๕๓๖๙ ๑๑๐๘ 
    วัดต่อแพ ตั้งอยู่ที่บ้านต่อแพ ตำบลแม่เงา ห่างจากตลาดขุนยวมประมาณ ๗ กิโลเมตร ไปตามถนนลาดยางซึ่งอยู่ตรงข้ามกับวัดม่วยต่อ อีกประมาณ ๕ กิโลเมตร เป็นวัดเก่าแก่อยู่ทางฝั่งขวาของลำน้ำยวม มีวิหารขนาดใหญ่แบบพม่า สร้างอย่างวิจิตรสวยงามมาก ภายในศาลาการเปรียญมีผ้าม่านเก่าแก่อายุกว่า ๑๕๐ ปี ทำด้วยกำมะหยี่ กว้าง ๑. ๖๕ เมตร ยาว ๓. ๘๐ เมตร ประดับลูกปัด มุกและทับทิม จำนวน ๑๖๔ เม็ดทำในพม่า เป็นเรื่องพุทธประวัติ ตอนพระเวสสันดรเสด็จประพาสอุทยาน และมีธรรมาสน์สร้างใน พ. ศ. ๒๔๖๔ นอกจากนี้ยังมีเจดีย์ทรงมอญอีกด้วย ตามประวัติเล่าว่าบริเวณนี้แต่เดิมเคยเป็นที่พัก และรวมไม้ซุง นักต่อแพเหล่านี้ได้พร้อมใจกันสร้างวัดขึ้นมาแล้วให้ชื่อว่า “ วัดต่อแพ” 
    อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ มีพื้นที่ครอบคลุมอำเภอขุนยวม และอำเภอเมือง มีเนื้อที่ ๒๔๗, ๘๗๕ ไร่ ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๒๙ ตุลาคม ๒๕๒๔ มีจุดเด่นที่น่าสนใจ ดังนี้
ที่ทำการอุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ ตำบลปางหมู อำเภอเมือง ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข ๑๐๙๕ ( แม่ฮ่องสอน- ปาย) ไปประมาณ ๑๒ กิโลเมตร ถึงตำบลปางหมู แล้วแยกขวาเข้าไปอีก ๒. ๕ กิโลเมตร
โครงการอนุรักษ์สัตว์ป่า- รักษาพันธุ์ไม้ อยู่ติดกับที่ทำการอุทยานฯ เป็นโครงการเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ประกอบด้วยกรงเพาะเลี้ยงและอนุบาลสัตว์ป่า การรวบรวมพันธุ์ไม้ประจำถิ่นเพื่อการศึกษา และเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน 
   น้ำตกแม่สุรินทร์ อยู่ในเขตบ้านแม่สุรินทร์ ตำบลแม่ยวมน้อย อำเภอขุนยวม การเดินทางใช้ทางหลวงหมายเลข ๑๐๘ ถึงอำเภอขุนยวม เลี้ยวซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข ๑๒๖๓ ประมาณ ๑๒ กิโลเมตร จะมีทางแยกซ้ายมือเข้าไปน้ำตกแม่สุรินทร์ ระยะทางประมาณ ๒๕ กิโลเมตร ก็จะถึงตัวน้ำตกเป็นทางลาดยาง น้ำตกแม่สุรินทร์เป็นน้ำตกชั้นเดียวที่สวยงามมาก ไหลจากหน้าผาสู่หุบเขาด้านล่าง สูงประมาณ ๘๐ เมตร 
   ยอดดอยปุย อยู่ในเขตบ้านห้วยฮี้ ตำบลห้วยปูลิง อำเภอเมือง เป็นยอดเขาที่สูงมากถึง ๑, ๗๒๒ เมตร มีลักษณะเป็นที่ราบปกคลุมด้วยทุ่งหญ้าป่าสนเขาและป่าดิบเขาคล้ายกับบนยอดภูกระดึง ในช่วงหน้าร้อนมีดอกไม้ตามทุ่งหญ้าออกดอกสวยงาม นักท่องเที่ยวที่สนใจจะต้องติดต่อเจ้าหน้าที่อุทยานเพื่อนำทาง เส้นทางเดินป่าห้วยแม่สะกึดทอดขนานไปกับลำน้ำเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของนกนานาชนิด เพราะเงียบสงบร่มรื่นมาก 
   หนองเขียว มีลักษณะเป็นพื้นที่ราบบนสันเขาและมีแอ่งน้ำขนาดใหญ่ตามธรรมชาติ มีหญ้าปกคลุมเต็มพื้นที่ การเดินทางใช้เส้นทางจากน้ำตกแม่สุรินทร์ไปหนองเขียว ประมาณ ๑๒ กิโลเมตร เป็นถนนลูกรังลำลองใช้ได้เฉพาะฤดูแล้งเท่านั้น
อุทยานฯ มีบริการบ้านพักและอนุญาตให้นำเต็นท์ไปตั้งค่ายพักแรมได้ โดยมีบ้านพักบริการในบริเวณที่ทำการอุทยานฯ รายละเอียดติดต่อสำนักอุทยานแห่งชาติ กรุงเทพฯ โทร . ๐ ๒๕๖๒ ๐๗๖๐ หรือที่ทำการอุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ ตู้ ปณ. ๑๖ ต. ปางหมู อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ๕๘๐๐๐ โทร. ๐ ๕๓๖๑ ๒๙๙๖, ๐ ๑๗๒๔ ๗๒๗๕ www.dnp.go.th 
    ทุ่งบัวตองดอยแม่อูคอ ตั้งอยู่หมู่ที่ ๖ ตำบลแม่อูคอ อำเภอขุนยวม ตามเส้นทางหมายเลข ๑๐๘ ( แม่ฮ่องสอน- ขุนยวม) ก่อนถึงตัวอำเภอประมาณ ๑ กิโลเมตร มีทางแยกซ้ายตามทางหลวงสาย ๑๒๖๓ เข้าสู่ทุ่งบัวตองอีก ๒๖ กิโลเมตร เป็นถนนลาดยางมีพื้นที่ครอบคลุมเป็นเขากว้างประมาณ ๑ พันไร่ อยู่ในความรับผิดชอบของโครงการพัฒนาป่าไม้ที่สูง หน่วยที่ ๕ กองอนุรักษ์ต้นน้ำ ดอกบัวตองที่นี่เมื่อบานพร้อมๆ กันในช่วงเดือนพฤศจิกายน- ธันวาคม จะเหลืองอร่ามปกคลุมทั่วทั้งภูเขา มีความสวยงามมาก
นอกจากนี้ ยังมีบริการให้เช่าเต็นท์ค้างแรมบนดอย ซึ่งจะมีสถานที่สำหรับตั้งเต็นท์ได้ประมาณ ๑๐๐ หลัง ผู้สนใจสามารถติดต่อได้โดยตรง บริเวณหน่วยทำการบนทุ่งบัวตอง หรือหากต้องการจองล่วงหน้าให้ติดต่อกับทางอำเภอขุนยวมโดยตรง และบริเวณด้านหลังจุดชมวิว ยังมีร้านอาหารไว้บริการนักท่องเที่ยวด้วย 
    น้ำตกแม่อูคอ ค้นพบเมื่อปี พ. ศ. ๒๕๓๐ ตั้งอยู่บริเวณดอยแม่อูคอ ก่อนถึงทุ่งบัวตองเล็กน้อยมีทางแยกเข้าสู่น้ำตกประมาณ ๓ กิโลเมตร เป็นน้ำตกชั้นเดียว สูงประมาณ ๓๐ เมตร ตกจากร่องหินขนาดใหญ่ ตอนกลางของสายน้ำมีร่องหินกว้าง สามารถเดินเข้าไปชมม่านน้ำตกได้ 
   บ่อน้ำร้อนหนองแห้ง บ้านหนองแห้ง ตำบลเมืองปอน ห่างจากอำเภอประมาณ ๒๕ กิโลเมตร ตามทางหลวงหมายเลข ๑๐๘ ( ขุนยวม- แม่ลาน้อย) แยกซ้ายตรงหลักกิโลเมตรที่ ๑๗๔ เข้าไป ๑ กิโลเมตร เป็นบ่อน้ำร้อนขนาดกลาง ๒ บ่อ มีน้ำเดือดตลอดเวลา 
   บ้านเมืองปอน ตั้งอยู่บนทางหลวง ๑๐๘ ( ขุนยวม- แม่ลาน้อย) ห่างจากตัวอำเภอประมาณ ๑๓ กิโลเมตร สามารถเที่ยวชมวัดบ้านเมืองปอน ซึ่งมีศิลปะแบบไทยใหญ่ วิถีชีวิตชาวไทยใหญ่ดั้งเดิม บ้านเรือนไทยใหญ่แบบดั้งเดิม ซื้อของที่ระลึกโดยเฉพาะเสื้อไทยใหญ่ทั้งชายและหญิง ชมสาธิตการเย็บเสื้อไต การจักสานกุ๊บไต การทำอาหารไทยใหญ่ และมีการจัดการโฮมสเตย์ ค่าที่พักและอาหาร ๒๕๐ บาท/คน/คืน โทร ๐ ๕๓๖๘ ๐๙๐๐